Wat zijn anti-nutritionele factoren?

Anti-nutritionele factoren (ANF's) zijn stoffen die van nature voorkomen in grondstoffen en die de vertering, absorptie of benutting van nutriënten door dieren kunnen verstoren. Voedergrondstoffen bevatten naast nutritionele componenten ook van nature stoffen die de vertering, opname en gezondheid van uw dieren negatief kunnen beïnvloeden. Deze stoffen staan bekend als antinutritionele factoren (ANF's). Ze kunnen verschillende negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid en prestaties van dieren, waaronder een verminderde groeisnelheid, een verzwakt immuunsysteem en een lagere voerefficiëntie.

Bekende anti-nutritionele factoren zijn:

Waarom moeten anti-nutritionele factoren worden behandeld?

Stel u voor dat het lichaam van uw kip of varken een stevige muur is die wordt opgebouwd. De nutriënten in het voer zijn de hoogwaardige bakstenen, en het cement dat ze optimaal verbindt, staat voor de verteerbaarheid en opname van deze voedingsstoffen. Antinutritionele Factoren (ANF's) zijn als onzuiverheden in dit cement of verborgen zwakke plekken in de bakstenen zelf.

Ze zorgen ervoor dat een baksteen die er op het oog goed uitziet, bij gebruik toch minder stevig blijkt dan verwacht. Deze zwakheden in de baksteen of het cement verminderen de hechting en stabiliteit van de muur. Het is alsof er bijna een tweede muur nodig is om de constructie te ondersteunen, of om deze zwakke plekken te 'repareren'. Dit kost dus extra energie die nu niet langer gebruikt kan worden om een muur te bouwen die de gewenste hoogte en sterkte bereikt. Met andere woorden: er wordt energie verspild aan het omgaan met deze onzuiverheden, waardoor de muur zijn volledige bouwpotentieel niet kan benutten.

Wanneer we deze onzuiverheden of zwakke plekken in het cement en de bakstenen bestrijden met de juiste aanpak, wordt het cement en/of de baksteen sterker, en daarmee ook de hele structuur van de muur. Hierdoor is er niet langer een tweede, ondersteunende muur nodig, wordt er minder energie verspild en kan het bouwpotentieel optimaal worden benut.

Zo zijn de ANFs in het voer gelijk aan die zwakheden in het cement en/of bakstenen waardoor het dier niet zijn volledige genetisch potentieel kan behalen.

In diervoeding gebruiken we specifieke enzymen zoals fytase en xylanase om de impact van ANF's te beperken. De toevoeging van ß-mannanase kan verder helpen bij het verminderen van de invloed van de anti-nutritionele factor ß-mannanen, wat leidt tot beter benutten van het voer.

Waarom zijn ß-mannanen anti-nutritionele factoren?

ß-Mannanen (bekend als ß-galactomannan, ß-galactoglucomannan en ß-glucomannan) zijn moeilijk verteerbare vezels die in de meeste plantaardige grondstoffen voorkomen. ß-mannanen worden tijdens het verwerkings- en verhittingsproces (zoals pelletiseren) niet vernietigd. Het probleem is dat het immuunsysteem van een dier deze vezels ten onrechte aanziet voor een ziekteverwekker. Dit komt doordat veel pathogenen worden herkend aan hun mannose-structuur, en ß-mannanen nagenoeg dezelfde structuur hebben. Het resultaat is een onnodige onstekingsreactie die niet alleen de darmgezondheid kan schaden maar ook energie kost, ook wel bekend als een feed induced immuneresponse (FIIR). FIIR veroorzaakt darmontstekingen en kost doorgaans 3% van de voerenergie (90 kcal/kg ME of 63 kcal/kg NE).^1-5

Energie en andere nutriënten die normaal voor groei zouden worden gebruikt, gaan in plaats daarvan naar de ondersteuning van de aangeboren immuunrespons.

Waarom moeten ß-mannanen worden behandeld?

De gevolgcascade van een FIIR:
De onnodige immuunrespons (FIIR) die ß-mannanen triggeren, zet een hele cascade van gebeurtenissen in gang die diepgaande negatieve gevolgen heeft voor het metabolisme en de uiteindelijke de efficiëntie van het dier:

Deze opeenvolging van gebeurtenissen verklaart waarom ß-mannanen zo'n significante negatieve impact kunnen hebben op de darmen en metabolisme van het dier.

Samenvattend ß-mannanen beïnvloeden de benutting van nutriënten primair door hun impact op de viscositeit van de voedselbrij, het negatief beïnvloeden van de darmintegriteit (waardoor opname bemoeilijkt wordt) en de stimulatie van een onnodige immuunrespons (FIIR) die de algemene gezondheid en efficiëntie van het dier aantast. Deze factoren maken ß-mannanen tot een relevante Antinutritionele Factor (ANF), vooral bij monogastrische dieren zoals pluimvee en varkens, die geen eigen enzymen bezitten om deze vezels af te breken.

In de moderne veehouderij is het optimaliseren van de voerefficiëntie een topprioriteit.Hoewel de meeste voeders wel het effect van de ANF fytaat aanpakt door fytase enzymen te gebruiken, wordt een aanzienlijke kans om de prestaties te verbeteren vaak over het hoofd gezien: Het aanpakken van jof afbreken van ß-mannanen. Ondanks dat de gehaltes van ß-mannanen in het voer gemiddeld ongeveer 3150 ppm bereiken — aanzienlijk hoger dan de 2400 ppm die gewoonlijk voor fytaten wordt gevonden — worden ze vaak niet afgebroken. Door een ß-mannanase op te nemen in je voer naast fytase, kun je deze anti-nutritionele factoren effectiever neutraliseren en ervoor zorgen dat het dierzijn volledige potentieel bereikt.

Het probleem met ß-mannanen

ß-mannanen veroorzaken een natuurlijke, maar kostbare reeks gebeurtenissen in een dier, die een door voeding geïnduceerde immuunrespons (FIIR) wordt genoemd:

Het aangeboren immuunsysteem van dieren herkent ß-mannanen ten onrechte als een potentieel ziekteverwekkende pathogeen en reageert om zichzelf tegen de vermeende bedreiging te beschermen. Het moleculaire patroon van ß-mannanen lijkt op dat van sommige micro-organismen.

Deze natuurlijke, maar onnodige immuunrespons

Dieren moeten meer worden gevoerd om deze verliezen te compenseren.

Zelfs kleine hoeveelheden ß-mannanen (slechts 0,2%) veroorzaken deze reactie.