Odsadzenie to bardzo stresujący okres dla prosiąt, naznaczony znacznymi zmianami w diecie i oddzieleniem od lochy. Wydana w 2021 r. praca podkreśla fakt, że po odsadzeniu prosięta muszą nagle przestawić się z mleka matki na mniej strawną, stałą dietę roślinną bogatą w złożone białka i węglowodany.
Ta nagła zmiana diety często skutkuje znacznym spadkiem spożycia paszy natychmiast po odsadzeniu, a niektóre prosięta nie zacznynają spożywać paszy przez pierwsze 48 godzin. Brak składników odżywczych spowodowany zmniejszonym spożyciem paszy może powodować problemy jelitowe, prowadząc do przejściowego „zahamowania wzrostu” w ciągu pierwszych 7 do 10 dni po odsadzeniu.
Dodatkowo, połączenie stresorów środowiskowych, żywieniowych i psychologicznych sprawia, że odsadzenie jest okresem z często występującą biegunką. Stres związany z odsadzeniem ma znaczący wpływ na funkcjonowanie jelit prosiąt. Po odsadzeniu ich wciąż rozwijające się jelita doświadczają zmian w morfologii, zmniejszonych zdolności trawiennych i zaburzonej równowagi między ilością obumierających komórek a ich proliferacją, co prowadzi do zmniejszenia rozmiaru kosmków jelitowych. Ponadto stres związany z odsadzeniem negatywnie wpływa na barierę jelitową, z udowodnionym uszkodzeniem połączeń ścisłych między komórkami nabłonka jelitowego. Suma tych obciążeń zagraża ogólnemu zdrowiu i funkcjonowaniu jelit, czyniąc okres przejściowy szczególnie trudnym dla prosiąt. Odsadzenie prosiąt zwykle ma miejsce około trzech do czterech tygodni życia, ale jak słusznie stwierdził Javier Lorente, „dobre odsadzenie zaczyna się przed odsadzeniem”.
Jednym z najważniejszych elementów udanego odsadzenia jest wczesne karmienie, które ma kluczowe znaczenie dla prosiąt przed i w trakcie odsadzenia, ponieważ odgrywa istotną rolę w ich wzroście, zdrowiu i przyszłej produkcyjności. Praktyka ta obejmuje wprowadzanie pierwszej paszy, wysoce strawnej i smacznej dla prosiąt w okresie kiedy nadal przebywają z matką. Korzyści płynące z wczesnego karmienia są wielopłaszczyznowe, wpływając na rozwój enzymów trawiennych, zdrowie jelit i proces odsadzania.
Zasadnicze znaczenie ma podawanie paszy pre-starter w małych, często uzupełnianych ilościach już od trzeciego do siódmego dnia życia. Praktyka ta zachęca do pobierania paszy i pomaga prosiętom przejść na paszę stałą po odsadzeniu. Stosowanie wysoce smakowitej, złożonej diety zawierającej produkty mleczne może dodatkowo zwiększyć spożycie paszy. Zazwyczaj prosięta spożywają od 400 do 600 g paszy w momencie odsadzenia, tj. w wieku od 26 do 28 dni. Jednak ilość ta może się znacznie różnić w zależności od gospodarstwa i konkretnego miotu. Prosięta odsadzone w wieku 21 dni mają tendencję do spożywania znacznie mniejszej ilości paszy, podczas gdy te odsadzone później zjadają jej więcej.
POZYTYWNY WPŁYW WCZESNEGO POBIERANIA PASZY
Łatwiejsze przejście
Dostarczanie paszy sypkiej przed odsadzeniem pomaga złagodzić stres, zapoznając prosięta z paszą stałą, a tym samym łagodząc moment zmian. Wczesne karmienie zmniejsza częstość występowania biegunki po odsadzeniu i promuje lepsze zdrowie jelit, co ma kluczowe znaczenie dla utrzymania tempa wzrostu i zapobiegania problemom zdrowotnym. Co więcej, prosięta przyzwyczajone do paszy mają tendencję do wyższego spożycia paszy bezpośrednio po odsadzeniu, co sprzyja płynniejszemu przejściu i zmniejsza prawdopodobieństwo spowolnieniawzrostu.
Lepszy rozwój enzymów trawiennych Wczesne wprowadzenie paszy stałej pomaga w rozwoju enzymów trawiennych niezbędnych do rozkładania złożonych węglowodanów i białek oraz ułatwia wchłanianie składników odżywczych. Oznacza to, że spożywając paszę stałą przed odsadzeniem, prosięta mogą przyspieszyć dojrzewanie swojego układu pokarmowego.
Badania wykazały, że wczesne spożycie paszy promuje bardziej zróżnicowany zestaw enzymów trawiennych, które mają kluczowe znaczenie dla skutecznego wchłaniania substancji pokarmowych i ogólnego zdrowia układu trawiennego. Ten rozwój enzymatyczny pomaga prosiętom lepiej radzić sobie ze zmianami diety po odsadzeniu, zmniejszając ryzyko zaburzeń trawiennych.
Lepsza mikrobiota i zdrowie jelit
Wprowadzenie paszy pre-starter ma również pozytywny wpływ na mikrobiotę jelitową prosiąt. Wczesne karmienie promuje bardziej zróżnicowany i stabilny mikrobiom jelitowy, który jest niezbędny dla skutecznego trawienia i funkcji odpornościowych.
Jak wskazują badania, prosięta otrzymujące pierwszą paszę już w kojcu porodowym wykazują przyspieszone dojrzewanie mikrobioty jelitowej, charakteryzujące się zwiększoną różnorodnością drobnoustrojów i obecnością korzystnych grup drobnoustrojów powiązanych ze zdrowiem po odsadzeniu. Ta wzmocniona mikrobiota jelitowa przyczynia się do lepszego ogólnego stanu zdrowia jelit i odporności na stres związany z odsadzeniem. W konsekwencji zachęcanie prosiąt do spożywania paszy może znacznie poprawić ich wydajność wzrostu zarówno przed, jak i po odsadzeniu. Przeprowadzony przegląd badań i metaanaliza wykazały, że dokarmianie przed odsadzeniem zwiększa masę ciała prosiąt przy odsadzeniu i poprawia wydajność wzrostu w fazie odchowu.
Prosięta karmione paszą przed odsadzeniem przez ponad 14 dni wykazywały wyższą wagę przy odsadzeniu w porównaniu do tych, którym nie podawano paszy lub podawano ją przez krótsze okresy. Wczesne wprowadzenie paszy stałej pomaga prosiętom lepiej dostosować się do zmian żywieniowych, które występują przy odsadzeniu, zmniejszając opóźnienia wzrostu i poprawiając ogólną produktywność.
PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE SKUTECZNEGO KARMIENIA OKOŁO ODSTAWIENIA
Aby zmaksymalizować korzyści płynące z wczesnego karmienia, należy stosować kilka strategii:
- Zapewnienie dodatkowej paszy: Oferuj świeżą paszę suchą w małych, częstych porcjach, aby zachęcić do eksploracji i konsumpcji. Umieść karmnik w pobliżu lochy, aby stymulować zainteresowanie poprzez naśladowanie jej zachowań żywieniowych.
- Higiena i świeżość: Upewnij się, że pasza jest świeża i spożywana na bieżąco, aby zapobiec jej zepsuciu. Utrzymuj czyste środowisko kojca.
- Stopniowe przejście: Wprowadzaj dodatkową paszę od drugiego tygodnia po urodzeniu, aby zaaklimatyzować prosięta do paszy stałej. Kontynuuj zapewnianie dostępu do paszy aż do odsadzenia, aby zminimalizować stres żywieniowy.
Stosowanie Tonisity Px: Badania wykazały, że stosowanie roztworu Tonisity Px (polewanie paszy), szczególnie kilka dni przed i kilka po odsadzeniu, może zachęcić prosięta do spożywania większej ilości paszy przy jednoczesnym utrzymaniu nawodnienia i otrzymaniu wsparcia jelitowego dzięki bioaktywnym składnikom obecnym w roztworze.
Tonisity Px może być również stosowany do zapoznania z paszą i zachęcania do spożywania. Na przykład w jednym z badań przeprowadzonych w Hiszpanii w 2023 r. mioty Tonisity Px spożywały 98% objętości paszy oferowanej (2,5 razy więcej niż kontrole) przez pierwsze trzy dni (od ósmego do dziesiątego dnia życia). Ponadto udowodniono, że stosowanie Tonisity Px zwiększa integralność jelit, prowadząc do wyższych kosmków jelitowych i lepszych połączeń ścisłych, a także do poprawy lokalnych funkcji odpornościowych.
Podanie produktu skutkuje zwiększonym apetytem i lepszymi wynikami po odsadzeniu, z korzyściami, które utrzymują się do końca okresu tuczu. Start prosiąt w lepszych warunkach skutkuje cięższymi zwierzętami pod koniec fazy tuczu, z szybszym tempem wzrostu, lepszą wydajnością zużycia paszy i wyraźnym zwrotem z inwestycji.
Często obserwuje się, że prosięta, którym podano Tonisity Px podczas odsadzania, osiągają swoją ostateczną wagę od pięciu do siedmiu dni wcześniej niż te, które nie otrzymały dodatkowego wsparcia.
