Veelgemaakte fouten bij drinkwatervaccinatie in de pluimveehouderij voorkomen
Hoewel drinkwatervaccinatie gebruikelijk is op opfokbedrijven en nu ook regelmatiger voorkomt op legpluimveebedrijven vanwege de verplichte Salmonella-vaccinatie tijdens de leg, zegt Joost Boerrigter, Technical Account Manager bij Elanco Animal Health, dat er tijdens de toediening fouten worden gemaakt die de effectiviteit van het vaccin verminderen.
“Gezien de aanzienlijke impact van ineffectieve vaccinatie is er veel onderzoek en testen gedaan om factoren te begrijpen die het succes van de vaccinopname in koppels kunnen beïnvloeden. Als het hele proces van opslag, hantering en toediening correct wordt uitgevoerd, zijn levende pluimveevaccins zeer effectief, maar er zijn vaak bepaalde fasen in het proces die terugkerende problemen veroorzaken,” legt de heer Boerrigter uit. Hij voegt eraan toe dat dit vooral duidelijk wordt nu vogels langer worden gehouden, waarbij koppelcycli toenemen tot wel 100 weken.
“De kernboodschap is dat levende vaccins alleen effectief zijn in hun 'levende' toestand, en zeer gevoelig zijn voor waterkwaliteit en opslagomstandigheden.”
Veelgemaakte fouten tijdens drinkwatervaccinatie
De heer Boerrigter belicht vier veelgemaakte fouten tijdens het drinkwatervaccinatieproces en geeft advies over hoe deze te vermijden:
- Opslag – Opslag is cruciaal, aangezien vaccins een grote waarde vertegenwoordigen, niet alleen in geldelijk opzicht, maar ook voor de gezondheid van het koppel. Alle vaccins moeten gekoeld worden bewaard tussen 2 en 8 graden Celsius. Als vaccins worden blootgesteld aan temperaturen buiten deze parameters, kan dit de effectiviteit beïnvloeden. Daarom moet er een minimum-maximumthermometer in de koelkast worden geplaatst die dagelijks wordt gecontroleerd.
- Waterzuiveringssystemen – Veel bedrijven die niet op het waterleidingnet zijn aangesloten, hebben een chloordioxide-waterzuiveringssysteem, dat het vaccin zeer snel vernietigt. Slechts 0,2 ppm chloor – wat standaard is in leidingwater en 1/100e van het standaard drinkwaterniveau in gezuiverd bedrijfswater – zorgt ervoor dat het vaccin binnen een uur 100 keer zwakker wordt. Dit is een veelvoorkomende oorzaak van verminderde vaccinatie-effectiviteit. Het vaccin wordt minder effectief of onwerkzaam voordat de vogels het binnenkrijgen; dit is zeer kostbaar omdat de vogels niet voldoende beschermd zijn, ondanks de investering in het vaccin.
- Zuiveringssystemen moeten 48 uur vóór vaccinatie worden uitgeschakeld en er moet een waterstabilisator zoals AviBlue™ worden gebruikt in een dosering van 1 dop (25 gram) per 200 liter water om de effectiviteit van het vaccin te waarborgen. Dit is een combinatie van een kleurstof om het vullen van de leidingen te visualiseren en natriumthiosulfaat om zuiveringsmiddelen te neutraliseren.
- Verhouding water tot vaccin – Er zijn gevallen bekend van producenten die 16.000 vogels vaccineerden met drie liter stamoplossing, wat slechts voldoende is voor de effectieve vaccinatie van 2.000-3.000 volwassen hennen. Aangezien 1.000 vogels ongeveer 60 liter water drinken gedurende twee tot drie uur wanneer ze volwassen zijn en op hun piekproductie zitten, drinken 16.000 vogels ongeveer 960 liter gedurende deze periode, zodra de leidingen ook gevuld zijn. Op basis hiervan is bij een Dosatron-instelling van 1% 10 liter vaccinoplossing nodig met 5 doppen AviBlue™.
- De combinatie van te weinig water door een gebrek aan training betekent dat bedrijfsleiders de waterleidingen mogelijk niet volledig vullen (priming), waardoor de vogels achterin de stal vaak geen vaccin krijgen. Wanneer het gevaccineerde water de leiding ingaat, mengt het zich niet met het resterende water in het systeem omdat het systeem onder druk staat. Hierdoor wordt het heldere, ongevaccineerde water naar het uiteinde van de stal gedreven. Dit kan ertoe leiden dat een aanzienlijk aantal vogels geen vaccin krijgt, maar wel de stress van een vaccinatieractie ervaart – omdat ze de levende vaccinatie niet hebben ontvangen, maar wel een uitdaging krijgen van gevaccineerde vogels.
- Primair contact met elke vogel in de stal is de sleutel tot een succesvolle vaccinatie. Het berekenen van de juiste verhouding tussen vaccin en water voor het aantal vogels is hiervoor essentieel.
- Timing van de vaccinatie – Het opstellen van een vaccinatieprotocol dat de vogels in staat stelt het juiste vaccin op het juiste moment te krijgen, is belangrijk. De vogel moet het vaccin op tijd krijgen om de opbouw van immuniteit mogelijk te maken voordat de ziektedruk aanwezig is. De tijd die hiervoor nodig is, varieert enigszins per vaccin.
De heer Boerrigter zegt dat vaccins een aanzienlijke kostenpost vormen, maar ook zorgen voor een betere gezondheid van het koppel en daarmee voor een hogere winstgevendheid. Ze moeten dus correct worden gebruikt om verspilling te voorkomen en een goede bescherming te garanderen voor een maximale gezondheid en prestatie van het koppel. “Drinkwatervaccins zijn een effectieve manier om elke vogel in de stal te behandelen, mits alle fasen van het proces correct worden gevolgd. Wat tijd investeren om het proces goed te krijgen, zal zich zeker terugbetalen.”
AviPro TM SALMONELLA DUO: Avipro is een diergeneesmiddel. Lees andachtig de bijsluiter. Eén dosis bevat levende verzwakte S. Enteritidis-bacteriën, minimaal 1 x 10⁸ CFU en maximaal 6 x 10⁸ CFU. Levend verzwakt S. Typhimurium-bacteriën, min. 1x10⁸ CFU* en max. 6x10⁸ CFU*. Voor het immuniseren van gezonde kippen om de uitscheiding via de ontlasting en de kolonisatie van interne organen met SE- en ST-veldstammen te verminderen, en om de kolonisatie van eieren met SE-veldstammen te verminderen. Aanvang van de immuniteit: 15 dagen. Duur van de immuniteit: Na de 3e vaccinatie: 52 weken bescherming tegen virulente S. Enteritidis en 46 weken tegen virulente S. Typhimurium. Na de 4e vaccinatie: 50 weken bescherming tegen virulente S. Enteritidis en 44 weken tegen virulente S. Typhimurium. Vaccinatieschema:(legkippen en fokdieren): Een enkele dosis vanaf de eerste levensdag, gevolgd door een tweede vaccinatie op een leeftijd van 6 tot 8 weken en een derde vaccinatie rond de 16e levensweek, minimaal 3 weken vóór het begin van de leg. Een vierde vaccinatie wordt aanbevolen tijdens de legperiode, rond de 50e levensweek, voor langdurige bescherming. Oraal gebruik na oplossen in drinkwater. Niet gebruiken bij zieke vogels. Bijwerkingen: Geen bekend. Als u ernstige bijwerkingen of andere bijwerkingen opmerkt die niet in deze bijsluiter worden vermeld, neem dan contact op met uw dierenarts. Wachttijd voor kippen: vlees, slachtafval en eieren: 21 dagen na de 1e, 2e en 3e vaccinatie; 0 dagen na de 4e vaccinatie. Buiten het bereik en zicht van kinderen houden. Bewaren en vervoeren in de koelkast(2°C – 8°C). Niet invriezen. Bescherm tegen direct zonlicht. Niet gebruiken na de vervaldatum. Houdbaarheid na reconstitutie volgens de aanwijzingen: 4 uur. Veterinair recept. Lohmann Animal Health GmbH(een ELANCO-bedrijf). Heinz-Lohmann-Str. 4, 27472 Cuxhaven, Duitsland.
